Paddenstoelen bevatten een grote verscheidenheid aan natuurlijke verbindingen. Sommige daarvan lossen goed op in water, terwijl andere beter oplossen in alcohol.
Dat verschil in oplosbaarheid speelt een belangrijke rol bij het maken van paddenstoelenextracten. Bij De Zwam gebruiken we alcohol als oplosmiddel om verschillende alcoholoplosbare componenten uit paddenstoelen te extraheren.
Maar welke stoffen zijn dat eigenlijk?
Triterpenen
Een belangrijke groep natuurlijke verbindingen die veel wordt onderzocht in paddenstoelen zijn triterpenen.
Vooral Reishi (Ganoderma lucidum) is hier een interessant voorbeeld van. Deze paddenstoel bevat verschillende triterpenen, waaronder zogenaamde ganoderinezuren. Deze verbindingen zijn relatief slecht oplosbaar in water en daarom is alcohol een interessant oplosmiddel bij de extractie ervan.
Binnen het geslacht Ganoderma zijn inmiddels honderden verschillende triterpeenachtige verbindingen beschreven. Ze verschillen onder andere in hun moleculaire structuur.
Sterolen
Een andere groep natuurlijke verbindingen die in paddenstoelen voorkomt zijn sterolen.
Een bekend voorbeeld is ergosterol, een sterol dat kenmerkend is voor schimmels en een onderdeel vormt van hun celmembranen.
Ook sterolen kunnen onderdeel zijn van de fractie die tijdens een alcoholische extractie wordt geëxtraheerd. De precieze samenstelling verschilt daarbij per paddenstoelensoort.
Meer dan alleen triterpenen en sterolen
Een alcoholextract bevat niet automatisch slechts één soort stof. Afhankelijk van de paddenstoel kunnen ook andere alcoholoplosbare verbindingen aanwezig zijn, zoals bepaalde:
terpenoïden
vetzuren
fenolische verbindingen
pigmenten
en andere secundaire metabolieten
De uiteindelijke samenstelling van een extract hangt onder andere af van de paddenstoelensoort, de gebruikte grondstof, het alcoholpercentage en het extractieproces.
Iedere paddenstoel is anders
Dat maakt het interessant om verschillende soorten naast elkaar te bekijken.
Reishi bevat onder andere triterpenen en sterolen.
Chaga heeft een complexe samenstelling met onder meer sterolen, terpenoïden en fenolische verbindingen.
Lion's Mane, Cordyceps, Maitake, Shiitake en Poria Cocos bevatten ieder weer hun eigen combinatie van natuurlijke verbindingen.
Er bestaat dus niet één vast profiel voor "paddenstoel extract".
De soort, de teelt, de gebruikte grondstof en de manier van verwerken hebben allemaal invloed op de uiteindelijke samenstelling.
Waarom alcohol als oplosmiddel?
Bij extractie gaat het om het kiezen van een geschikt oplosmiddel voor de stoffen die je uit een grondstof wilt halen.
Alcohol heeft eigenschappen waardoor verschillende minder wateroplosbare verbindingen erin kunnen oplossen.
Tijdens een alcoholextractie wordt het paddenstoelenmateriaal daarom gedurende een bepaalde periode in contact gebracht met alcohol. De alcohol neemt daarbij bepaalde oplosbare componenten uit het materiaal op.
Na de extractie wordt de vloeistof gescheiden van het vaste materiaal en verder verwerkt tot een extract.
Alcohol is hierbij geen doel op zich, maar het oplosmiddel dat helpt om bepaalde natuurlijke bestanddelen uit de paddenstoel te halen.
De paddenstoel blijft het uitgangspunt
Bij De Zwam vinden we het interessant om niet alleen naar één afzonderlijke stof te kijken, maar naar de volledige natuurlijke samenstelling van iedere paddenstoel.
Reishi is anders dan Lion's Mane. Chaga is anders dan Cordyceps. En Shiitake heeft weer een andere samenstelling dan Poria Cocos.
Juist die verschillen maken de wereld van fungi zo fascinerend.
Onze tincturen beginnen daarom altijd bij de paddenstoel zelf: zorgvuldig geselecteerde grondstoffen, een passende extractiemethode en aandacht voor het proces.
Eerlijk, ambachtelijk en met respect voor de paddenstoel.
Goed om te weten
Deze blog beschrijft de chemische eigenschappen en extractie van natuurlijke bestanddelen uit paddenstoelen. De genoemde componenten worden uitsluitend vanuit technisch en wetenschappelijk perspectief besproken. Er worden geen uitspraken gedaan over een medische of gezondheidswerking van onze producten.